روایت پیشکسوت عرصه ایثار و عزاداری از اصالتهای آیینی خلخال؛
از قارقارا تا طشتگذاری؛ میراث ماندگار عزاداری خلخال
پیشکسوت عزاداری خلخال از آیینهای اصیل این دیار، از جمله قارقارا، شاخسی و طشتگذاری گفت و یاد پیرغلامان و ذاکران حسینی را گرامی داشت.
بهزاد بختیارزاده، از پیشکسوتان و خادمان کهنهکار درگاه سیدالشهدا (ع)، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری سلام خلخال، ضمن بازخوانی خاطرات کودکی خود از حالوهوای معنوی این خطه، از آیینهای دیرینهای سخن گفت که نسلبهنسل با عشق به سالار شهیدان عجین شده است.
احیای آیینهای اصیل؛ از «قارقارا» تا طشتگذاری
بختیارزاده با اشاره به ریشهدار بودن رسوم عزاداری در خلخال گفت: مراسمی همچون قربانی، شبیهخوانی و برپایی سفرههای احسان در مساجد، از سنتهای متأصل این دیار است که از همان دوران کودکی، قلب و روح اهالی را به عشق حسین (ع) پیوند زده بود.
وی آیینهایی نظیر «قارقارا»، «شاخسی» و مراسم معنوی «شمعگردانی» در شام غریبان را از مناسک اختصاصی و نمادین شهرستان خلخال برشمرد که همچنان با شور و حرارت خاصی برگزار میشود. این پیرغلام حسینی همچنین به سنت «طشتگذاری» اشاره کرد و افزود: این آیین در خلخال طی دو روز نخست محرم به شکلی باشکوه برگزار میشود؛ بهگونهای که دو نفر از پیشکسوتان، طشت مقدس را در پیشانی دسته عزاداری تا پایان مسیر حمل میکنند تا یاد و خاطره عطش سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش در دشت کربلا زنده بماند.
تجلیل از اسطورههای خادمی و پیرغلامان آسمانی
بختیارزاده در بخش دیگری از این گفتگو، یاد و نام خادمانی را گرامی داشت که سالها با اخلاص تمام در آشپزخانهها و دستههای عزاداری، پیشگام خدمت به دستگاه سیدالشهدا بودند. وی از بزرگانی چون مرحومین عنایتالله فاطمی، یعسوب عبدولی، الحاج عزیزالله خسرویان، نظام غلامی، حجتالله مولایی، معینالدین و حسامالدین میرمرسلی، مظفر و غضنفر دسترنج، الحاج جمشید کاظمپور، جمشید ملکی، الحاج محمدصادق لطیفی، لطیف و محمد سبحانی، یحیی عبدلی، رسول منافزاده، کربلایی بهروز اقلی، شیرویه ابراهیمی و اژدر ملکپور یاد کرد. وی همچنین با اشاره به نقش مرحوم محرم اسبویی به عنوان «دسته باشی» و نقشآفرینی ماندگار مرحوم سید هارون نورپاش به عنوان پرچمدار و عاشق راستین امام حسین (ع)، از زحمات آنان در احیای شعائر حسینی تجلیل کرد.
پاسداشت میراث مدیحه سرایی
این پیشکسوت عزاداری در پایان با یادآوری نام مدیحهسرایان و ذاکران قدیم خلخال، از مرحومین کیان گرشاسبی، آقامیربابا باقری، بیوکآقا سندانی، وهاب نوعی، قدرتالله سندانی و ملا خیرالله اختراعی یاد کرد و از زحمات استادان در قید حیات، آقایان کریم عطایی و سید روزگار باقری، به عنوان تداومبخشان این مسیر نورانی قدردانی نمود.
بختیارزاده در پایان با ذکر اشعار و نوحههایی حزنانگیز از سنتهای قدیم، از جمله:
من عباسم، مقدس مکتبیم وار
دیلیمده ذکر یارب، یاربیم وار
اکبر سوا گتدی قالب آواره سکیینه
سالدی باشینا قارسکینه
قانلی ذوالفقار الده قانلاری آلان گلسون
آلماقا حسین قانین صاحبالزمان گلسون
دیدگاهها